دووالی پێکان: نیشانەکان، هۆکارەکان و چارەسەر
ڤارێسەکانی خوێن (Varicose Veins)
ڤارێسەکانی خوێن یەکێکن لە باوترین نەخۆشییەکانی ڕەگەکانی خوێن، کە ملیۆنان کەس لە سەرانسەری جیهان تووشی دەبن. هەرچەندە زۆر کەس بە ڤارێسەکان تەنها وەک کێشەیەکی جوانکاری دەڕوانن، بەڵام زۆرجار نیشانەی نەخۆشییەکی درێژخایەنی ڕەگەکانی خوێنن کە ئەگەر بەبێ چارەسەر جێبهێڵرێت، دەتوانێت بە تێپەڕبوونی کات خراپتر ببێت.
ڤارێسەکانی خوێن چین؟
ڤارێسەکان ڕەگەکانی خوێنی فراوانبوو و پێچراون کە زۆرجار لە قاچەکان دروست دەبن. ئەمە کاتێک ڕوودەدات کە دەروازەکانی ناو ڕەگەکان لاواز یان زیان‌دیتوو دەبن، و ڕێگە بە خوێن دەدەن بگەڕێتەوە و لە ناو ڕەگەکاندا کۆببێتەوە.
ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی فشار لە ناو ڕەگەکان و درێژەدان و فراوانبوونیان.
نیشانە باوەکان
نەخۆشانی تووشبوو بە ڤارێسە دەتوانن ئەم نیشانانەیان هەبێت:
دەرکەوتنی ڕەگە فراوان و بەرچاوەکان.
هەستکردن بە قورسایی یان ماندووبوونی قاچەکان.
ئازار یان هەستکردن بە لێدانی قاچ.
ئاوسانی قاچ، بە تایبەتی دەوروبەری قۆڵەپێ.
گرژبوونی قاچەکان، بە تایبەتی لە شەودا.
خارش لە دەوروبەری ڕەگە تووشبووەکان.
هەستکردن بە سووتان یان نارەحەتی دوای وەستانی درێژخایەن.
هەندێک نەخۆش دەتوانن نەخۆشییەکی گرنگی ڕەگەیی هەبێت، تەنانەت ئەگەر نیشانەی ڕوونیشیان نەبێت.
فاکتەری مەترسیدار
چەندین فاکتەری مەترسی هەن کە ئەگەری دروستبوونی ڤارێسە زیاد دەکەن، لەوانە:
مێژووی خێزانی ڤارێسە.
تەمەن‌زیادبوون.
ژن‌بوون.
دووگیانی.
قەڵەوی.
وەستان یان دانیشتنی درێژخایەن.
کەمبوونی چالاکی جەستەیی.
کێشە و ئاڵۆزییە ئەگەردارەکان
ئەگەر ڤارێسەکان بەبێ چارەسەر جێبهێڵرێن، دەتوانن ببنە هۆی:
ئاوسانی درێژخایەنی قاچ.
گۆڕانی ڕەنگی پێست.
ئێگزیما یان هەڵاوسانی پێستی پەیوەندیدار بە نەخۆشییە ڕەگەییەکان.
هەڵاوسانی ڕەگی خوێنی سەرەوەیی لەگەڵ دروستبوونی خوێن‌پەڵە.
خوێنچوون لە ڕەگە فراوانبووەکان.
دروستبوونی برینی ڕەگەیی لە قاچ.
دەستنیشانکردنی زوو و چارەسەری گونجاو دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ ڕێگریکردن لەم ئاڵۆزییانە.
ڤارێسە چۆن دەستنیشان دەکرێت؟
دەستنیشانکردن بە پشکنینی کلینیکی لەلایەن پسپۆڕ یان ڕاوێژکاری نەشتەرگەری ڕەگەکانی خوێن دەست پێدەکات.
گرنگترین پشکنین Duplex Ultrasound ـە، کە بە وردی دۆخی ڕەگەکانی خوێن هەڵدەسەنگێنێت و یارمەتیدەرە بۆ دیاریکردنی:
ئاراستە و ڕێژەی ڕۆیشتنی خوێن لە ناو ڕەگەکان.
کارکردنی دەروازەکانی ڕەگەکان.
بوونی گەڕانەوەی خوێن لە ڕەگەکاندا (Venous Reflux).
ڕەگی سەرەکی کە هۆکاری کێشەکەیە.
هەڵبژاردنی جۆری چارەسەر دەبێت لەسەر بنەمای ئەنجامی Duplex Ultrasound بێت، نەک تەنها لەسەر شێوەی ڕەگەکان.
شێوازە نوێکانی چارەسەر
جۆری چارەسەر بە پێی قورسایی نەخۆشی و ئەنجامی پشکنینی Duplex Ultrasound دیاری دەکرێت.
چارەسەری ڕەگ بە لەیزەر لە ناو ڕەگ (EVLA / EVLT)
چارەسەری بە لەیزەر لە ناو ڕەگ یەکێکە لە کاریگەرترین شێوازە نوێ و کەم‌دەستێوەردانەکان بۆ چارەسەرکردنی ڕەگە سافینەکان کە کارکردنیان لاواز بووە.
سوودە سەرەکییەکان:
بە بێهۆشکردنی ناوخۆیی ئەنجام دەدرێت.
پێویستی بە برینی نەشتەرگەری نییە.
ئازار و نارەحەتی زۆر کەمە.
ماوەی چاکبوونەوە کورتە.
نەخۆش دەتوانێت ڕاستەوخۆ دوای پرۆسیجەرەکەدا بڕوات.
گەڕانەوە بۆ چالاکییە ڕۆژانەکان لە ماوەیەکی کورتدا.
سکلێرۆتراپی بە فۆم بە ڕێنمایی ئەلتراساوند
Foam Sclerotherapy بە شێوەیەکی باو بۆ چارەسەری ڕەگە بچووکە ڤارێسەکان یان ڕەگە ماوەکان دوای چارەسەری بە لەیزەر بەکاردێت.
لەو پرۆسیجەرەدا مادەیەکی تایبەت لە ناو ڕەگەکەدا دەدرێت، کە دەبێتە هۆی داخستنی ڕەگەکە بە شێوەیەکی هێواش و گواستنەوەی ڕێڕەوی خوێن بۆ ڕەگە تەندروستەکان.
چارەسەری بە فشار (Compression Therapy)
جۆرابە پزیشکییەکانی فشار دەتوانن یارمەتیدەر بن بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان و بۆ هەندێک نەخۆش بە پێی دۆخیان پێشنیار دەکرێن.
بەڵام جۆرابەکانی فشار هۆکاری سەرەکی نەخۆشییە ڕەگەییەکە چارەسەر ناکەن و گەڕانەوەی خوێن لە ڕەگەکاندا لەناو نابەن؛ بەڵکو یارمەتیدەرن بۆ کۆنترۆڵکردنی نیشانەکان و باشترکردنی گەڕانی خوێن.
کەی پێویستە سەردانی نەشتەرگەری ڕەگەکانی خوێن بکەیت؟
ئەگەر یەکێک لەم نیشانانەی خوارەوەت هەیە، پێشنیار دەکرێت پشکنینی پزیشکی بکرێت:
ئازار یان قورسایی بەردەوام لە قاچەکان.
زیادبوونی هێواشی قەبارەی ڤارێسەکان.
ئاوسانی قاچ.
گۆڕانی ڕەنگی پێست.
برینی نەچاکبووەوە.
سووربوونەوە یان ئازاری لەناکاوی لەسەر ڕێڕەوی ڕەگێک.
زۆرجار چارەسەرکردن لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا ئاسانترە و یارمەتیدەرە بۆ ڕێگریکردن لە پەرەسەندنی نەخۆشی و ئاڵۆزییە درێژخایەنەکان.
کۆتایی
ڤارێسەکانی خوێن تەنها کێشەیەکی جوانکاری نین، بەڵکو دۆخێکی پزیشکین و نابێت پشتگوێ بخرێن.
بەهۆی تەکنیکە نوێ و کەم‌دەستێوەردانەکانەوە، وەک چارەسەری ڕەگ بە لەیزەر لە ناو ڕەگ (EVLA/EVLT) و سکلێرۆتراپی بە فۆم بە ڕێنمایی ئەلتراساوند، زۆربەی نەخۆشان دەتوانرێت بە سەلامەتی و کاریگەری چارەسەر بکرێن، بە ئازاری کەم و ماوەیەکی کورت بۆ چاکبوونەوە.
ئەگەر نیشانەکانی ڤارێسەت هەیە، پێشنیار دەکرێت سەردانی نەشتەرگەری پسپۆڕی ڕەگەکانی خوێن بکەیت بۆ پشکنینی تەواوی کلینیکی و ئەنجامدانی Duplex Ultrasound، بۆ دیاریکردنی هۆکاری کێشەکە و دانانی پلانی گونجاوی چارەسەر بەپێی دۆخی تۆ.
د. ندیم هەداد ڕاوێژکاری نەشتەرگەری ڕەگەکانی خوێن هەولێر – عێراق
0750 3539781
0772 7601234
Comments